ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ (ਰਾਘਵ) : ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅੱਤਵਾਦ ਰੋਕੂ ਅਥਾਰਟੀ (ਨਾਕਟਾ) ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿਚ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ 2021 ਤੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿਚ 20 ਚੀਨੀ ਨਾਗਰਿਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ 34 ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਏ ਹਨ। 10 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ NACTA ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਕਰਨਲ ਉਸਮਾਨ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ 'ਤੇ 14 ਹਮਲੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ 'ਚੋਂ 8 ਹਮਲੇ ਸਿੰਧ 'ਚ, 4 ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ 'ਚ ਅਤੇ 2 ਖੈਬਰ ਪਖਤੂਨਖਵਾ 'ਚ ਹੋਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਮਲਿਆਂ ਨੇ ਚੀਨ ਨੂੰ ਨਾਰਾਜ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਚੀਨ ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਜਾਂ ਨਿੱਜੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਭੇਜਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਦਮ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜ ਲਈ ਨਮੋਸ਼ੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਚੀਨੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਲ ਜੂਨ 'ਚ ਚੀਨ ਦੇ ਦਬਾਅ 'ਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ 'ਆਜ਼ਮ-ਏ-ਇਸਤੇਹਕਾਮ' ਨਾਂ ਦਾ ਨਵਾਂ ਫੌਜੀ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਚੀਨੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ 'ਤੇ ਹਮਲੇ ਜਾਰੀ ਹਨ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਦੋ ਚੀਨੀ ਇੰਜਨੀਅਰਾਂ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਨੇ ਚੀਨ ਨੂੰ ਹੋਰ ਨਾਰਾਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੋਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ‘ਜੁਆਇੰਟ ਸਕਿਓਰਿਟੀ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਸਿਸਟਮ’ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਗੱਲਬਾਤ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। NACTA ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 20,000 ਚੀਨੀ ਨਾਗਰਿਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਚੀਨ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਆਰਥਿਕ ਗਲਿਆਰਾ (CPEC) ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਦੋ ਫੌਜੀ ਟੁਕੜੀਆਂ ਵੀ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਚੀਨੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ 'ਤੇ ਹਮਲੇ ਜਾਰੀ ਹਨ।

ਸਾਲ 2021 ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ ਦਸੂ ਪਣਬਿਜਲੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 9 ਚੀਨੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਅਤੇ 2 ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰਮਚਾਰੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ। ਚੀਨ ਨੇ CPEC ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਹੌਲੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ 'ਚ ਚੀਨੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ ਦੀ ਘਾਟ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ ਕਾਰਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ 'ਤੇ ਵਧਦੇ ਕਰਜ਼ੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਲੋਚਨਾ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਚੀਨ ਤੋਂ 30% ਤੋਂ ਵੱਧ ਬਾਹਰੀ ਕਰਜ਼ਾ ਲੈ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਵਾਧੂ ਕਰਜ਼ੇ ਮੰਗਣ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਤਹਿ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਚੀਨੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮੁਆਵਜ਼ੇ ਵਜੋਂ 250,000 ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੇਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮਾਹਰ ਇਸ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਹੁਣ ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮੰਗਾਂ ਮੰਨਣ ਵੱਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਚੀਨੀ ਟੀਮ CPEC ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਰੂਪ ਦੇਣ ਲਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰੇਗੀ। ਉਂਜ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਚੀਨੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਝਿਜਕ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਦਬਾਅ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਾ ਉਸ ਦੀ ਮਜਬੂਰੀ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਈ CPEC ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਅਜੇ ਵੀ ਅਧੂਰੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਚੀਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਵਿਗੜਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਕਰਜ਼ੇ ਦੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਮੰਗਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਿੰਤਤ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਚੀਨੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਤਾਂ ਸੀਪੀਈਸੀ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਹੋਰ ਮੱਠਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਆਰਥਿਕਤਾ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ ਹੋਵੇਗਾ।