ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ (ਰਾਘਵ) : ਚੀਨ ਨੇ ਤਿੱਬਤ 'ਚ ਆਪਣੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰਨ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ 'ਚ ਇਕ ਹੋਰ ਕਦਮ ਪੁੱਟਿਆ ਹੈ। ਚੀਨ ਨੇ ਇੱਥੇ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹਾਈਡ੍ਰੋ ਪਾਵਰ ਡੈਮ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਚੀਨ ਦੀ ਤਿੱਬਤ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਇਕ ਅਭਿਲਾਸ਼ੀ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਚੀਨ ਦੀ ਪਾਵਰ ਕੰਸਟ੍ਰਕਸ਼ਨ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਬ੍ਰਹਮਪੁੱਤਰ ਨਦੀ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਬ੍ਰਹਮਪੁੱਤਰ ਨਦੀ ਨੂੰ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਯਾਰਲੁੰਗ ਜ਼ਾਂਗਬੋ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਚੀਨ ਨੇ ਇਸ ਡੈਮ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਡੈਮ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਚੀਨ ਦੇ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਡੈਮ ਸਾਲਾਨਾ 300 ਅਰਬ ਕਿਲੋਵਾਟ ਘੰਟੇ ਬਿਜਲੀ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੱਧ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਾ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਥ੍ਰੀ ਗੋਰਜ ਡੈਮ ਦੀ 88.2 ਬਿਲੀਅਨ kWh ਸਮਰੱਥਾ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਹੋਵੇਗਾ। ਸੂਤ੍ਰ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਚੀਨ ਦੇ ਕਾਰਬਨ ਪੀਕਿੰਗ ਅਤੇ ਕਾਰਬਨ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਦੇ ਟੀਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ, ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਰਗੇ ਉਦਯੋਗਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਤਿੱਬਤ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਏਗਾ। ਡੈਮ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦੀ ਲਾਗਤ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਇਹ ਥ੍ਰੀ ਗੋਰਜ ਡੈਮ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਲਾਗਤ ਲਗਭਗ 34.83 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਹੈ।

ਬ੍ਰਹਮਪੁੱਤਰ ਨਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ 50 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਛੋਟੀ ਦੂਰੀ ਵਿੱਚ 2,000 ਮੀਟਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਪਣ-ਬਿਜਲੀ ਲਈ ਇੱਕ ਆਦਰਸ਼ ਸਰੋਤ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਨੇ ਇਸ ਡੈਮ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਿੰਤਾ ਪ੍ਰਗਟਾਈ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨਾ ਸਿਰਫ ਸਥਾਨਕ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਏਗਾ ਬਲਕਿ ਨਦੀ ਦੇ ਵਹਾਅ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾ ਨੂੰ ਵੀ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਵਰਣਨਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰਹਮਪੁੱਤਰ ਨਦੀ ਤਿੱਬਤ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਾਂ ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਅਸਾਮ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਰਾਹੀਂ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ। ਚੀਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਅਜੇ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਲਈ ਤਿੱਬਤ ਦੇ ਕਿੰਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ। ਇਸ ਡੈਮ ਦਾ ਤਿੱਬਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਭਿੰਨ ਪਠਾਰ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਨ 'ਤੇ ਕੀ ਅਸਰ ਪਵੇਗਾ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਵੀ ਸਵਾਲ ਉਠਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਚੀਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਤਿੱਬਤ ਵਿੱਚ ਪਣ-ਬਿਜਲੀ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ ਦਾ ਵਾਤਾਵਰਨ ਜਾਂ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ 'ਤੇ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਹੀਂ ਪਵੇਗਾ।