ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ (ਨੇਹਾ): 23 ਅਗਸਤ ਦਾ ਦਿਨ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਦਰਜ ਹੈ। ਸਾਲ 2023 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਿਨ ਭਾਰਤ ਦੇ 'ਚੰਦਰਯਾਨ-3' ਨੇ ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਧਰੁਵ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਫਲ 'ਸਾਫਟ ਲੈਂਡਿੰਗ' ਕੀਤੀ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ, ਭਾਰਤ ਚੰਦਰਮਾ 'ਤੇ ਉਤਰਨ ਵਾਲਾ ਚੌਥਾ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਧਰੁਵ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਤਰਨ ਵਾਲਾ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਦੇਸ਼ ਬਣ ਗਿਆ। ਇਸ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 23 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਲਾੜ ਦਿਵਸ ਵਜੋਂ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। ਅੱਜ (ਸ਼ਨੀਵਾਰ) ਭਾਰਤ ਆਪਣਾ ਦੂਜਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਲਾੜ ਦਿਵਸ ਮਨਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਮੌਕੇ 'ਤੇ, ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ "ਆਰੀਆਭੱਟ ਤੋਂ ਗਗਨਯਾਨ: ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਅਨੰਤ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਤੱਕ" ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸਰੋ ਮੁਖੀ ਡਾ. ਵੀ. ਨਾਰਾਇਣਨ, ਕਈ ਵੱਡੇ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ।

23 ਅਗਸਤ 2023 ਨੂੰ, ਵਿਕਰਮ ਲੈਂਡਰ ਚੰਦਰਮਾ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ 'ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਉਤਰਿਆ। ਇਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਚੰਦਰਮਾ 'ਤੇ ਉਤਰਨ ਵਾਲਾ ਚੌਥਾ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਧਰੁਵ 'ਤੇ ਉਤਰਨ ਵਾਲਾ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਦੇਸ਼ ਬਣ ਗਿਆ। ਇਸ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤਾਕਤ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਬੂਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਲਾੜ ਦਿਵਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਇੰਡੀਅਨ ਸਪੇਸ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (ISPA) ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਜਨਰਲ ਏ.ਕੇ. ਭੱਟ (ਸੇਵਾਮੁਕਤ) ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਦੇ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ, ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਨਿੱਜੀ ਪੁਲਾੜ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੌਕੇ ਮਿਲੇ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਨਿੱਜੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਾਂਚਿੰਗ, ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਤਰੱਕੀ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੁਲਾੜ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 52 ਕਰੋੜ 60 ਲੱਖ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਆਇਆ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ 5 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ 300 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਪੇਸ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਹੁਣ ਨਿੱਜੀ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਖੇਤਰ ਮਿਲ ਕੇ ਸਪੇਸ ਇੰਡਸਟਰੀ ਨੂੰ ਨਵੀਆਂ ਉਚਾਈਆਂ 'ਤੇ ਲੈ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸੀਂ ਚੰਦਰਯਾਨ-3 ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁਣ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਗਗਨਯਾਨ ਮਿਸ਼ਨ 'ਤੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਨਿੱਜੀ ਖੇਤਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋਵੇਗੀ।

ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਲਾੜ ਦਿਵਸ ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ, ਇਸਰੋ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਾੜ ਸਟੇਸ਼ਨ (BAS) ਮਾਡਿਊਲ ਦੇ ਇੱਕ ਮਾਡਲ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਮਾਡਿਊਲ ਸਾਲ 2028 ਤੱਕ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਮਾਡਿਊਲ ਦਾ ਭਾਰ ਲਗਭਗ 10 ਟਨ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸਨੂੰ ਧਰਤੀ ਤੋਂ 450 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਉੱਪਰ ਇੱਕ ਔਰਬਿਟ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਆਧੁਨਿਕ ਸਿਸਟਮ ਹੋਣਗੇ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਭਾਰਤ ਡੌਕਿੰਗ ਸਿਸਟਮ, ਆਟੋਮੈਟਿਕ ਹੈਚ ਸਿਸਟਮ, ਮਾਈਕ੍ਰੋ-ਗਰੈਵਿਟੀ ਖੋਜ ਲਈ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਇਮੇਜਿੰਗ ਸਹੂਲਤ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਮਿਸ਼ਨ ਸਫਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਚੋਣਵੇਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਆਪਣਾ ਸਪੇਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹੈ।