ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ (ਨੇਹਾ): ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਜਯੰਤੀ ਅੱਜ, ਬੁੱਧਵਾਰ, 17 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਮਨਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਆਰਕੀਟੈਕਟ, ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਅਤੇ ਕਾਰੀਗਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ, ਕਾਰੀਗਰ, ਇੰਜੀਨੀਅਰ, ਮਸ਼ੀਨੀ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ, ਸਫਲਤਾ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਸੰਦਾਂ, ਉਪਕਰਣਾਂ ਅਤੇ ਕਾਰਜ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਕਾਰੀਗਰ ਅਤੇ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਵਜੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਵਾਸਤੂਦੇਵ ਅਤੇ ਅੰਗੀਰਾਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ। ਕੁਝ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜਾਂ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੇ ਮਨ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਕੰਨਿਆ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਜਯੰਤੀ ਹਰ ਸਾਲ 17 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਧੂਮਧਾਮ ਨਾਲ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸਤਯੁਗ ਵਿੱਚ ਸਵਰਗ, ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗ ਵਿੱਚ ਸੁਨਹਿਰੀ ਲੰਕਾ, ਦਵਾਪਾਰਯੁਗ ਵਿੱਚ ਦਵਾਰਕਾ, ਅਤੇ ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਹਸਤੀਨਾਪੁਰ ਅਤੇ ਇੰਦਰਪ੍ਰਸਥ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ। ਜਗਨਨਾਥ ਪੁਰੀ ਮੰਦਿਰ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮੂਰਤੀਆਂ ਅਤੇ ਰਾਮਾਇਣ ਤੋਂ ਪੁਸ਼ਪਕ ਵਿਮਨਾ ਵੀ ਉਸਦੀ ਕਾਰੀਗਰੀ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਹਨ। ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਰਚੇ ਗਏ ਪੰਜ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਮਨੂ, ਮਾਇਆ, ਦਵਿਜਾ, ਸ਼ਿਲਪੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਗਿਆ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਧੀਆਂ, ਰਿਧੀ, ਸਿੱਧੀ ਅਤੇ ਸੰਜਨਾ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਰਿਧੀ ਅਤੇ ਸਿੱਧੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਸੰਜਨਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਸੂਰਜ ਨਾਰਾਇਣ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜਾਂ ਵਿੱਚ ਯਮਰਾਜਾ, ਯਮੁਨਾ, ਕਾਲਿੰਦੀ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵਿਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਇਸ ਦਿਨ, ਫੈਕਟਰੀਆਂ, ਕੰਮ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਦਫਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਵਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਔਜ਼ਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹਲਦੀ ਅਤੇ ਚੰਦਨ ਦਾ ਪੇਸਟ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਨੂੰ ਤਰੱਕੀ ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਕਾਰੀਗਰੀ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਬਲਕਿ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕਤਾ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਵੀ ਹੈ। ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ, ਸਗੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਬ੍ਰਹਮ ਹਥਿਆਰ ਵੀ ਬਣਾਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚੱਕਰ, ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ, ਬ੍ਰਹਮਾਜੀ ਦਾ ਬ੍ਰਹਮਾਸਤਰ, ਯਮਰਾਜ ਦਾ ਕਾਲਦੰਧ ਅਤੇ ਪਾਸ਼ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਇੰਦਰ ਦਾ ਵਜਰਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।