ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ (ਨੇਹਾ): ਲੋਕ ਦਿਨ ਭਰ AI ਅਣਗਿਣਤ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਗੂਗਲ ਪਹਿਲਾਂ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਹੁਣ AI ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਬਿਹਤਰ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲ ਕੋਈ ਸਵਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਇਸਨੂੰ ਗੂਗਲ ਦੀ ਬਜਾਏ AI ਚੈਟਬੋਟ ਤੋਂ ਪੁੱਛਣਾ ਵਧੇਰੇ ਉਚਿਤ ਸਮਝਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਇਸ ਲਈ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ AI ਤੁਹਾਨੂੰ ਡੂੰਘੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੁਹਾਡੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਸਹੀ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਾਈਟਾਂ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦੀ ਕੋਈ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ AI ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਕੁਝ ਜਵਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸਰੋਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੂਰਖ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਣਵ ਨਾਰਾਇਣ ਵੈਂਕਟ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸੇਲਸਫੋਰਸ ਏਆਈ ਰਿਸਰਚ ਵਿਖੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਖੋਜ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਏਆਈ ਟੂਲ ਪੱਖਪਾਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਅਜਿਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ AI ਸਰਚ ਇੰਜਣਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ OpenAI ਦੇ GPT-4.5 ਅਤੇ 5, You.com, Perplexity, ਅਤੇ Microsoft ਦੇ Bing Chat ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਪੰਜ ਡੂੰਘੀ ਖੋਜ ਟੂਲਸ ਦੀ ਵੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਡੀਪਟਰੇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਿ ਅੱਠ ਮਾਪਦੰਡਾਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਇੱਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੇ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਕਿ ਕੀ ਏਆਈ ਦੇ ਜਵਾਬ ਪੱਖਪਾਤੀ ਸਨ ਜਾਂ ਨਿਰਪੱਖ। ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਹਿਲੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਵਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜੋ AI ਦੇ ਜਵਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਪੱਖਪਾਤ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਸਵਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੌਸਮ ਵਿਗਿਆਨ, ਦਵਾਈ, ਅਤੇ ਕੰਪਿਊਟਰ-ਮਨੁੱਖੀ ਆਪਸੀ ਤਾਲਮੇਲ।

ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਇੱਕ ਤਿਹਾਈ ਏਆਈ ਟੂਲ ਅਤੇ ਸਰਚ ਇੰਜਣ ਪੱਖਪਾਤੀ ਜਾਂ ਗਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। 23% ਬਿੰਗ ਚੈਟ ਜਵਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸੀ ਜਿਸਦੀ ਸਰੋਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। U.com ਅਤੇ Perplexity ਦੇ 31% ਦਾਅਵੇ ਬੇਬੁਨਿਆਦ ਸਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ OpenAI ਦੇ GPT-4.5 ਨੇ 47% ਦਾਅਵੇ ਕੀਤੇ, ਅਤੇ Perplexity ਦੇ ਡੀਪ ਰਿਸਰਚ ਏਜੰਟ ਨੇ 97.5% ਬਿਨਾਂ ਸਹੀ ਸਰੋਤਾਂ ਦੇ ਕੀਤੇ।

ਏਆਈ ਪੱਖਪਾਤ ਬਾਰੇ, ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਫੇਲਿਕਸ ਸਾਈਮਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਖੋਜ ਏਆਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਮੀਆਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪਿਛਲੀ ਖੋਜ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਏਆਈ ਪੱਖਪਾਤੀ ਜਾਂ ਗਲਤ ਜਵਾਬ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਖੋਜ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਊਰਿਖ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰਾ ਉਰਮਨ ਨੇ ਖੋਜ ਵਿਧੀ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਏ।