ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ (ਪਾਇਲ)- ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (ਜੀਐਨਡੀਯੂ) ਦੇ ਵਾਈਸ-ਚਾਂਸਲਰ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ (ਡਾ.) ਕਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਦੂਰਦਰਸ਼ੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਰਟੀਫਿਸ਼ਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਵਰਗੀਆਂ ਅਤਿ-ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਫੈਲਾਉਣ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧ ਹੈ। ਇਸ ਉਦੇਸ਼ ਹਿਤ, ਗੋਲਡਨ ਜੁਬਲੀ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਐਂਟਰਪ੍ਰਨਿਓਰਸ਼ਿਪ ਐਂਡ ਇਨੋਵੇਸ਼ਨ ਦੇ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਬਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨਿਰੰਤਰ ਯਤਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ, ਸੈਂਟਰ ਵੱਲੋਂ ਵਿਸ਼ਵ ਪ੍ਰਸਿੱਧ AI ਖੋਜਕਰਤਾ ਅਤੇ ਦੂਰਦਰਸ਼ੀ ਨੇਤਾ ਡਾ. ਸੰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਸੰਧਾ ਵੱਲੋਂ "ਉਭਰਦੀ AI ਅਤੇ ਉੱਦਮਤਾ" ਵਿਸ਼ੇ ’ਤੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਚਰਚਾ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਡਾ. ਸੰਧਾ ਨੇ ਆਈ.ਆਈ.ਟੀ. ਰੁੜਕੀ ਤੋਂ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ ਵਿੱਚ ਬੀ.ਟੈਕ., ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਯੂਸੀਐਲਏ ਤੋਂ ਮਾਸਟਰਜ਼ ਅਤੇ ਪੀਐਚ.ਡੀ. ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਮੇਜ਼ਨ, ਏਆਰਐਮ , ਆਈਬੀਐਮ , ਓਰਕੌਰਕਲ, ਟੇਰਾਡਾਟਾ, ਅਤੇ ਅਬਾਕਸ. ਆਰਟੀਫਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜਂਸ ਵਰਗੀਆਂ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਗਾਂਹਵਧੂ ਏ ਆਈ ਖੋਜ ਨੇ ਵਪਾਰਕ ਸੀਪੀਯੂ ਦੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ, ਜੋ ਸੈਮਸੰਗ ਅਤੇ ਆਈਫੋਨ ਵਰਗੇ ਅਰਬਾਂ ਉਪਕਰਣਾਂ ਨੂੰ ਸੰਚਾਲਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਆਕਰਸ਼ਕ ਮੌਕਿਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਵਾਪਸ ਆਏ ਤਾਂ ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਕੂਲਾਂ ਅਤੇ ਕਾਲਜਾਂ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਏ ਆਈ ਦਾ ਗਿਆਨ ਵੰਡਿਆ ਜਾ ਸਕੇ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪੰਜਾਬ ਏ ਆਈ ਐਕਸੀਲੈਂਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਰਾਹੀਂ।

ਆਪਣੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦੌਰਾਨ, ਡਾ. ਸੰਧਾ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਏ ਆਈ ਅਜੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਸਾਡੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਜਿੰਨੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਏ ਆਈ ਹੁਨਰ ਸਿੱਖਣ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ਦੇ ਮੌਕਿਆਂ ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮੋਹਰੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਵਿੱਤ, ਸਟਾਕ ਮਾਰਕੀਟ, ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ, ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਰਗੀਆਂ ਖੇਤਰੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਏ ਆਈ ਅਧਾਰਿਤ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮੌਕਿਆਂ ’ਤੇ ਚਾਨਣਾ ਪਾਇਆ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਚੈਟਜੀਪੀਟੀ ਅਤੇ ਜੈਮਿਨੀ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਭਾਸ਼ਾ ਮਾਡਲਾਂ ਦੀਆਂ ਬੁਨਿਆਦਾਂ, ਸੁਪਰਵਾਈਜ਼ਡ ਫਾਈਨ-ਟਿਊਨਿੰਗ, ਰੀਟ੍ਰੀਵਲ-ਆਗਮੈਂਟਡ ਜਨਰੇਸ਼ਨ, ਅਤੇ ਏ ਆਈ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਾਰਬਨ ਫੁੱਟਪ੍ਰਿੰਟ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਏ ਆਈ ਦੇ ਤਿੰਨ ਉਭਰਦੇ ਖੇਤਰਾਂ—ਭਾਸ਼ਾ ਏ ਆਈ, ਫਿਜ਼ੀਕਲ ਏ ਆਈ, ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਏ ਆਈ—ਨੂੰ ਉੱਦਮਤਾ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ।

ਮਾਣਯੋਗ ਵਾਈਸ-ਚਾਂਸਲਰ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ (ਡਾ.) ਕਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਡਾ. ਸੰਧਾ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਏ ਆਈ ਫੈਲਾਉਣ ਦੇ ਪ੍ਰੇਰਣਾਦਾਇਕ ਯਤਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਏ ਆਈ ਸਿਰਫ਼ ਤਕਨੀਕੀ ਤਰੱਕੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਪਰਿਵਰਤਨਕਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਮਾਜਾਂ, ਅਰਥਚਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਚੁੱਕ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਨੂੰ ਹੁਨਰਮੰਦ ਵਰਕਫੋਰਸ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਗਾਂਹਵਧੂ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੇ, ਸਗੋਂ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਹੱਲ ਵੀ ਤਿਆਰ ਕਰੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਆਪਣੇ ਇਨਕਿਊਬੇਸ਼ਨ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਕਾਦਮਿਕ ਅਧਾਰ ਨਾਲ, ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨਵੀਨਤਾ ਅਤੇ ਉੱਦਮਤਾ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣਨ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧ ਹੈ।

ਵਾਈਸ-ਚਾਂਸਲਰ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਥਾਨਕ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਏ ਆਈ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨਾਂ—ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਝਾੜ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਸਟੀਕ ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਬੈਂਕਿੰਗ ਲਈ ਏ ਆਈ-ਅਧਾਰਿਤ ਵਿੱਤੀ ਹੱਲ, ਅਤੇ ਅਣਸੁਖਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਏ ਆਈ-ਅਧਾਰਿਤ ਸੰਦ—ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ-ਆਰਥਿਕ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਉੱਦਮੀ ਸੋਚ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ GJCEI ਵਰਗੇ ਪਲੈਟਫਾਰਮਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਉੱਦਮਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੱਗੇ ਭਰੋਸਾ ਦਿਵਾਇਆ ਕਿ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸੰਸਥਾਗਤ ਸਮਰਥਨ, ਸਿਖਲਾਈ ਮੌਕੇ, ਅਤੇ ਡਾ. ਸੰਧਾ ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਮਾਹਰਾਂ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਨਵੀਨਤਾਕਾਰਾਂ ਦੀ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਤਿਆਰ ਕਰੇਗੀ।

ਇਸ ਮੌਕੇ, ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਬਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ, ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰ ਨੇ ਮਹਿਮਾਨ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, "ਡਾ. ਸੰਧਾ ਵਰਗੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਲੋਕ ਹਨ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਜਨਮ-ਭੂਮੀ ਨੂੰ ਵਾਪਸੀ ਦੇਣ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹਨ।" ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਬਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸੈਂਟਰ ਵਿਖੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਲਿਆਉਣ ਅਤੇ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਤੇ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੂੰ ਏ ਆਈ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਹੁਨਰ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਚੁੱਕਣ ਲਈ ਡਾ. ਸੰਧਾ ਤੋਂ ਹੈਂਡਸ-ਆਨ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਮਿਲੇਗੀ।

ਸਮਾਗਮ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਹੁੰਗਾਰਾ ਮਿਲਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਭਾਗਾਂ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ, ਫੈਕਲਟੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਅਤੇ ਖੋਜ ਸਕਾਲਰਾਂ ਨੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕਰਕੇ ਡਾ. ਸੰਧਾ ਦੇ ਭਾਸ਼ਣ ਤੋਂ ਕੀਮਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਡਾ. ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ, ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ, ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕਸ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਕੀਤਾ।