ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ (ਰਾਘਵ) : ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਨਿਰਯਾਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਉਤਪਾਦਾਂ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਭਾਰਤੀ ਨਿਰਯਾਤ 'ਤੇ ਗੈਰ ਟੈਰਿਫ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਲਗਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਅਜਿਹੇ 'ਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ 'ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇਹ ਕਦਮ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਦਰਅਸਲ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਵਣਜ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਅਧੀਨ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਵਪਾਰ ਡਾਇਰੈਕਟੋਰੇਟ ਜਨਰਲ ਨੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਮੱਛੀ, ਐਲਪੀਜੀ, ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਤੇਲ ਅਤੇ ਕੁਚਲੇ ਪੱਥਰ ਦੀ ਦਰਾਮਦ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਇਸ ਵਿਚ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਭਾਰਤ ਰਾਹੀਂ ਨੇਪਾਲ/ਭੂਟਾਨ ਨੂੰ ਨਿਰਯਾਤ ਕਰਨ 'ਤੇ ਵੀ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੀਆਂ।
ਇਹ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਅੰਤਰਿਮ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸਲਾਹਕਾਰ ਮੁਹੰਮਦ ਯੂਨਸ ਦੇ ਪੇਈਚਿੰਗ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਉਸ ਬਿਆਨ ਤੋਂ ਡੇਢ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਲਗਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ "ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ ਭੂਮੀ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਢਾਕਾ ਇਸ ਪੂਰੇ ਖੇਤਰ ਲਈ ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਇਕਮਾਤਰ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਹੈ" - ਉਸਨੇ "ਚੀਨੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ" ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਇਹ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਭਾਰਤ ਨੇ ਆਸਾਮ, ਮੇਘਾਲਿਆ, ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਅਤੇ ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਲੈਂਡ ਕਸਟਮ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ (ਐਲਸੀਐਸ) ਜਾਂ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਚੈਕ ਪੋਸਟਾਂ (ਆਈਸੀਪੀ) ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਚੰਗਰਾਬੰਦਾ ਅਤੇ ਫੁਲਬਾਰੀ ਰਾਹੀਂ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਨਿਰਯਾਤ 'ਤੇ ਬੰਦਰਗਾਹ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਤਪਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਰੈਡੀਮੇਡ ਕੱਪੜੇ, ਲੱਕੜ ਦਾ ਫਰਨੀਚਰ, ਪਲਾਸਟਿਕ ਅਤੇ ਪੀਵੀਸੀ ਤਿਆਰ ਮਾਲ, ਫਲ ਅਤੇ ਕਾਰਬੋਨੇਟਿਡ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥ, ਬੇਕਡ ਮਾਲ, ਸਨੈਕਸ, ਚਿਪਸ ਅਤੇ ਕਨਫੈਕਸ਼ਨਰੀ ਵਸਤੂਆਂ ਅਤੇ ਸੂਤੀ ਧਾਗੇ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਰੇ ਐਲਸੀਐਸ ਅਤੇ ICP ਅਤੇ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਮਾਲ ਦੀ ਨਿਰਯਾਤ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਬੇਲੋੜੀ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦੇ ਆਗਿਆ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਪਰ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਨਿਰਯਾਤ 'ਤੇ ਬੰਦਰਗਾਹ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਗਾਉਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਹੈ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਰਾਜਾਂ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਐਲਸੀਐਸ ਅਤੇ ਆਈਸੀਪੀ' ਤੇ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਹ ਮੁੱਦਾ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸਬੰਧਤ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਉਠਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਹੈ ਕਿ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਉਦਯੋਗਿਕ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਲਗਾਏ ਗਏ ਗੈਰ-ਵਾਜਬ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉੱਚ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੈਰ-ਵਿਵਹਾਰਕ ਟ੍ਰਾਂਜ਼ਿਟ ਚਾਰਜ ਦੇ ਕਾਰਨ ਤਿੰਨ ਖ਼ਤਰੇ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।



