ਪਟਨਾ (ਨੇਹਾ) : ਸੋਨ ਨਦੀ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵੰਡ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਬਿਹਾਰ ਅਤੇ ਝਾਰਖੰਡ ਵਿਚਾਲੇ 26 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵਿਵਾਦ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਇਹ ਵਿਵਾਦ ਸੁਲਝਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਰਾਜ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵੰਡ ਦੇ ਫਾਰਮੂਲੇ 'ਤੇ ਸਿਧਾਂਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਮਝੌਤੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੋਵਾਂ ਰਾਜਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਇਕ ਐਮਓਯੂ 'ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਬਿਹਾਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਰਸਮੀ ਸੂਚਨਾ ਕੇਂਦਰ ਨੂੰ ਭੇਜ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਬਿਹਾਰ-ਝਾਰਖੰਡ ਦਾ ਸੋਨ ਨਦੀ ਵਿਵਾਦ ਕੀ ਹੈ?

ਸੋਨ ਨਦੀ ਦੇ ਪਾਣੀ ਬਾਰੇ ਪਹਿਲਾ ਵੱਡਾ ਵਣਸਾਗਰ ਸਮਝੌਤਾ 1973 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਵਿਵਾਦ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਿਹਾਰ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਚਕਾਰ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਝਾਰਖੰਡ ਬਿਹਾਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਪਰ, ਸਾਲ 2000 ਵਿੱਚ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਬਟਵਾਰੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਝਾਰਖੰਡ ਨੇ ਬਿਹਾਰ ਤੋਂ ਸੋਨ ਨਦੀ ਦੇ ਪਾਣੀ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਹਿੱਸਾ ਮੰਗਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਵਿਵਾਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ।

ਹੁਣ ਝਾਰਖੰਡ ਨੂੰ ਵੀ 53 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ 1973 ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਵਣਸਾਗਰ ਸਮਝੌਤੇ ’ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਤਹਿਤ ਆਪਣੇ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਪਾਣੀ ਮਿਲੇਗਾ।ਇਸ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਦੀ ਡੀਪੀਆਰ 36 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾਈ ਗਈ ਸੀ ਪਰ ਸਿਆਸੀ ਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਲਟਕਦਾ ਹੀ ਰਿਹਾ। ਹੁਣ ਮਾਮਲਾ ਸੁਲਝਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।