ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ (ਨੇਹਾ) : ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਸੂਬੇ 'ਚ ਸਥਿਤ ਇਤਿਹਾਸਕ ਲਾਹੌਰ ਕਿਲੇ 'ਚ ਮੌਜੂਦ ਲੋਹਾ ਮੰਦਰ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਦਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਹੁਣ ਇਹ ਜਗ੍ਹਾ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮੰਦਿਰ ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਲਵ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਲਾਹੌਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਨਾਂ ਵੀ ਲਵ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਵਾਲਡ ਸਿਟੀ ਲਾਹੌਰ ਅਥਾਰਟੀ (ਡਬਲਯੂਸੀਐਲਏ) ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਲੋਹੇ ਦੇ ਮੰਦਰ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਿੱਖ ਕਾਲ ਦੇ ਹਮਾਮ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਅਠਾਦਾਰਾ ਪਵੇਲੀਅਨ ਨੂੰ ਵੀ ਸੰਭਾਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਆਗਾ ਖਾਨ ਕਲਚਰਲ ਸਰਵਿਸ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਅਥਾਰਟੀ ਮੁਤਾਬਕ ਆਇਰਨ ਟੈਂਪਲ ਕੰਪਲੈਕਸ ਵਿੱਚ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਅਸਮਾਨ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਯਾਦਗਾਰੀ ਸਥਾਨ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਡਬਲਯੂਸੀਐਲਏ ਦੀ ਬੁਲਾਰਾ ਤਾਨੀਆ ਕੁਰੈਸ਼ੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਲਾਹੌਰ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਬਹੁ-ਪੱਧਰੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ, ਮੁਗਲ-ਯੁੱਗ ਦੀਆਂ ਮਸਜਿਦਾਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਯੁੱਗ ਦੀਆਂ ਬਣਤਰਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਂਭ ਸੰਭਾਲ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਤਾਂ ਜੋ ਅਸਲੀ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਵਰਣਨਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਅਮਰੀਕਾ ਸਥਿਤ ਸਿੱਖ ਖੋਜਕਾਰ ਡਾ: ਤਰੁਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬੁਟਾਲੀਆ ਨੇ ਲਾਹੌਰ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿਚ ਸਿੱਖ ਰਾਜ (1799-1849) ਦੌਰਾਨ ਬਣੀਆਂ 100 ਦੇ ਕਰੀਬ ਸਮਾਰਕਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਸੀ |